"Budynki w księdze wieczystej ujawnia się na pewno w przypadku gdy chcemy wyodrębnić lokale w budynku lub lokale, które w danym budynku się znajdują są przedmiotem własnościowego spółdzielczego prawa do lokalu. Składamy w tedy wniosek o wyodrębnienie lokalu oraz wniosek o ujawnienie budynku, w którym ma być wyodrębniony. problem z ujawnieniem budynku. Witam! Mam problem. Staram się o kredyt hipoteczny. Zabezpieczeniem ma być dom jednorodzinny na własnej działce. Jednym z warunków dostania kredytu jest ujawnienie budynku w księdze wieczystej (wpis tereny mieszkaniowe nie wystarczy). W wydziale ksiąg wieczystych poinformowano mnie, że budynek można Budynek można ujawnić w Księdze Wieczystej dopiero po jego wybudowaniu i oddaniu do użytkowania. Dokumenty niezbędne do dokonania ujawnienia należy pobrać w Urzędzie Gminy odpowiednim dla lokalizacji budynku. Dokumenty o ujawnieniu budynku w KW składa się w sądzie wieczystoksięgowym, w którym prowadzona jest księga wieczysta dla Ustawa o księgach wieczystych i hipotece w wielu swoich postanowieniach nakłania właścicieli nieruchomości do zakładania i prowadzenia ksiąg wieczystych stosując przy tym stosowne zapisy przymuszające do ujawnienia prawa właściciela w księdze wieczystej (Art. 35 u.o.k.w.i.h.), czy też przez ujawnienie w księdze wieczystej z elektronicznego wniosku o wpis w księdze wieczystej (k. 37). Wniosek ten w ocenie Sądu Okręgowego nie mógł być uwzględniony z uwagi na występującą przeszkodę do wpisu. Na przeszkodzie dokonaniu wpisu w takim – nota bene mało precyzyjnym - brzmieniu stało obecne brzmienie księgi wieczystej, gdzie w dziale II ujawnione są dwie Opis: Formularz wniosku KW-ZAD stosowany w Sądach Rejonowych prowadzących księgi wieczyste w systemie informatycznym. Księgi Wieczyste Online – znajdź po adresie lub numerze działki. Formularz stosowany jest jako załącznik do formularzy KW-ZAL – Wniosek o założenie księgi wieczystej oraz KW-WPIS – Wniosek o dokonanie wpisu w . Księga wieczysta opisuje stan prawny nieruchomości, ale czy ujawnienie budynku w księdze wieczystej jest zawsze konieczne? Takie pytanie zadaje sobie wiele osób, które właśnie wybudowały swoje domy. Jak się okazuje, obowiązek wpisania budynku do KW dotyczy tylko kilku przypadków. Dowiedz się jakich oraz w jaki sposób załatwić formalności. Jakie nieruchomości należy wpisać do księgi wieczystej? Na początku wyjaśnijmy, czym są księgi wieczyste. Jest to prowadzony przez sądy publicznie dostępny rejestr pozwalający określić stan prawny wpisanych w nim nieruchomości. Z KW można się dowiedzieć, gdzie usytuowana jest dana nieruchomość, kto jest jej właścicielem i czy są na niej ustanowione jakieś ograniczone prawa rzeczowe lub hipoteki. Do rejestru wpisywane są głównie nieruchomości stawiące odrębną własność, czyli przede wszystkim: grunty (również te oddane w użytkowanie wieczyste) budynki i lokale - o ile stanowią odrębny przedmiot własności od gruntu, na którym są usytuowane, budynki i lokale, do których przysługuje spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu. Załóżmy zatem, że dopiero planujesz się budować. Masz działkę, kupiłeś projekt domu i ruszasz z pracami. Czy będzie potrzebna odrębna księga wieczysta dla domu jednorodzinnego? Czy musisz ją zakładać? A może wystarczy ujawnienie budynku w księdze wieczystej działki, na której został on wybudowany? Ujawnienie budynku w księdze wieczystej – zasady Obowiązujące przepisy dość precyzyjnie określają zasady, kiedy należy założyć KW dla budynku, a kiedy należy go ujawnić w księdze wieczystej nieruchomości gruntowej. Wynika z nich, że: budynki trwale związane z gruntem nie mogą być przedmiotem odrębnej własności, jeżeli budynek zostanie wzniesiony na gruncie posiadającym KW, nie ma podstaw do tego, by zakładać dla niego odrębną księgę wieczystą, gdy budynek nie stanowi odrębnej własności od gruntu, nie ma podstaw do jego ujawnienia w księdze wieczystej, wybudowanie domu na działce posiadającej księgę wieczystą można udokumentować poprzez zmianę oznaczenia w KW, że działka została zmieniona z niezabudowanej w zabudowaną, budynek należy ujawnić tylko wtedy, gdy wzniesiono go na działce w wieczystym użytkowaniu lub gdy jest to budynek z wyodrębnionymi lokalami stanowiącymi odrębne nieruchomości. O powyższych zasadach warto pamiętać przy ubieganiu się o kredyt hipoteczny, ponieważ zdarza się, że bank żąda ujawnienia w księdze wieczystej nieruchomości budynku. Jeżeli nie stanowi od odrębnej własności, sąd oddali wniosek o takie ujawnienie. W praktyce ujawnienie budynku w księdze wieczystej dla banku może być konieczne w przypadku, gdy chcemy zaciągnąć kredyt pod hipotekę domu stojącego na gruncie w użytkowaniu wieczystym. To może Cię zainteresować: Jak sprawdzić czy działka jest budowlana? Ujawnienie budynku w księdze wieczystej - podstawy prawne Jeśli budowa domu a księga wieczysta budzi wątpliwości, warto sięgnąć do aktów prawnych, które te kwestie regulują. Są to przede wszystkim: Ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz. U. Z 2016 r. poz. 790) Kodeks cywilny (art. 46 oraz art. 48), Postanowienie Sądu Najwyższego IV CSK 602/15 z dnia 10 czerwca 2016 r. W szczególności ważne jest orzeczenie sądu, które mówi wyraźnie, że budynki trwale związane z gruntem nie stanowią odrębnego od gruntu przedmiotu własności, więc nie ma podstaw do wpisywania ich w księdze wieczystej. Wystarczy wpis do KW gruntu informujący, że jest to nieruchomość zabudowana. Obowiązek ujawniania budynku w księdze wieczystej - najważniejsze informacje Nowa księga wieczysta budynku będzie założona wyłącznie wtedy, gdy zostanie on postawiony na działce będącej odrębną nieruchomością. Ujawnienie budynku w księdze wieczystej jest konieczne w przypadku wybudowania go na gruncie w użytkowaniu wieczystym lub gdy jest to budynek zawierający wyodrębnione lokale stanowiące odrębne nieruchomości - np. w przypadku domów wielorodzinnych, dla których jest jedna wspólna KW z danymi o poszczególnych lokalach. Dowiedz się więcej: Co warto wiedzieć przed rozpoczęciem budowy domu? Jak ujawnić budynek w księdze wieczystej - krok po kroku Ujawnienie budynku w księdze wieczystej wymaga złożenia do sądu stosownego wniosku wraz z niezbędnymi załącznikami. Należy to zrobić w wydziale ksiąg wieczystych w sądzie rejonowym właściwym miejscowo dla położenia nieruchomości. Przed złożeniem wniosku warto sprawdzić w KW oznaczenie nieruchomości, aby precyzyjnie sformułować wniosek o jej zmianę. Możesz to zrobić zdalnie przez Internet – w serwisie Elektroniczne Księgi Wieczyste ( możesz przeglądać księgi wieczyste nieruchomości, a także złożyć wniosek online o wydanie dokumentu takiego jak: odpis zwykły, odpis zupełny lub wyciąg z KW. Wystarczy sprawdzić tak naprawdę jedynie I dział, w którym widnieje oznaczenie nieruchomości. Dokumenty niezbędne do ujawnienia budynku w księdze wieczystej Do ujawnienia budynku w księdze wieczystej potrzebne są dokumenty, które będą stanowić załączniki do wniosku o wpis w księdze wieczystej. Są to: wypis z rejestru gruntów, wypis z kartoteki budynków, wyrys z mapy ewidencyjnej. Jak napisać wniosek o ujawnienie budynku w księdze wieczystej? Wniosek o ujawnienie budynku w księdze wieczystej składa się na formularzu wniosku o wpis w księdze wieczystej (KW-WPIS). Wzór takiego druku możesz pobrać ze strony internetowej sądu rejonowego lub ze strony Ministerstwa Sprawiedliwości. A jak wypełnić taki wniosek? Wystarczy w nim uzupełnić rubryki następującymi informacjami: oznaczenie sądu rejonowego i wydziału ksiąg wieczystych (np. Sąd Rejonowy dla Krakowa-Podgórza w Krakowie IV Wydział Ksiąg Wieczystych), numer księgi wieczystej nieruchomości, treść wniosku (np. wnoszę o ujawnienie budynku na działce lub o zmianę oznaczenia nieruchomości na zabudowaną), dane wnioskodawcy, lista załączników, data i podpis. Koszty za ujawnienie budynku w księdze wieczystej Zmiany w KW niestety nie są darmowe. To, ile kosztuje ujawnienie budynku w księdze wieczystej, zależy od aktualnej wysokości opłat sądowych, które są regulowane odrębną ustawą oraz w rozporządzeniach Ministra Sprawiedliwości. Obecnie opłata za wpis w księdze wieczystej w dziale I dotyczącym oznaczenia nieruchomości wynosi 100 zł. Zobacz także: Wycena nieruchomości - jak wygląda i ile to kosztuje? Jak sprawdzić księgę wieczystą domu? Stan prawny nieruchomości należy bezwzględnie sprawdzić przed jej zakupem. Nieważne, czy kupujesz tylko działkę pod budowę domu, czy grunt z postawionym już na nim budynkiem. Do tego właśnie służą księgi wieczyste, które pozwalają dowiedzieć się, kto dokładnie jest właścicielem nieruchomości (czy na pewno ta sama osoba, która oferuje jej sprzedaż), czy nieruchomość nie jest przypadkiem w użytkowaniu wieczystym, czy nie ma na niej ustanowionej służebności osobistej, gruntowej lub użytkowania, a także czy nie jest obciążona hipoteką lub prawami na rzecz osób trzecich. Księgi wieczyste ujawnią także wpis domu na działce będącej odrębną nieruchomością, co będzie oznaczać, że sprzedawany grunt jest już zabudowany. Księgi wieczyste są jawne, dlatego masz prawo sprawdzić daną nieruchomość jeszcze przed zakupem. Możesz w tym celu udać się bezpośrednio do sądu rejonowego, w którym znajduje się wydział ksiąg wieczystych właściwy miejscowo dla danej nieruchomości. Znacznie łatwiej jednak skorzystać z elektronicznego systemu prowadzonego przez Ministerstwo Sprawiedliwości, o którym wspomnieliśmy wyżej. Na stronie należy wybrać opcję „przeglądanie księgi wieczystej”, a następnie wpisać numer KW nieruchomości, którą chce się sprawdzić. W rezultacie otrzymasz wgląd do elektronicznej wersji księgi wieczystej – co ważne, wyświetlane są informacje ze wszystkich czterech działów, czyli: działu I – dotyczy oznaczenia nieruchomości (dział I-O) i praw związanych z własnością (dział I-Sp), działu II – dotyczy oznaczenia właściciela nieruchomości lub użytkownika wieczystego, działu III – zawiera informacje o ewentualnych ograniczonych prawach rzeczowych (bez hipotek), prawach osobistych lub innych roszczeniach ciążących na nieruchomości, działu IV – dotyczy informacji o ewentualnych hipotekach ustanowionych na nieruchomości. Przeglądanie ksiąg wieczystych jest bezpłatne. Jeżeli potrzebujesz dokumentu np. do banku przy ubieganiu się o kredyt hipoteczny na budowę domu, musisz złożyć wniosek o odpis z KW. Możesz to zrobić online, ale w tym wypadku konieczne będzie uiszczenie stosownej opłaty. Bardzo często starając się o kredyt hipoteczny albo sprzedaż domu wymagane jest ujawnienie budynku. Jest kilka sytuacji, w których musimy złożyć w sądzie rejonowym dokumenty niezbędne do ujawnienia budynku. Budynki w księdze wieczystej ujawnia się na pewno w przypadku gdy chcemy wyodrębnić lokale w budynku lub lokale, które w danym budynku się znajdują są przedmiotem własnościowego spółdzielczego prawa do lokalu. Składamy w tedy wniosek o wyodrębnienie lokalu oraz wniosek o ujawnienie budynku, w którym ma być wyodrębniony. Procedurę uruchamiamy także w sytuacji, gdy grunt znajduje się w wieczystym użytkowaniu, a na nim znajdują się budynki lub urządzenia, czyli budynek stanowi odrębny przedmiot własności. W pozostałych sytuacjach, sąd nie powinien ujawniać budynku. Nawet jeśli są składane wnioski o ujawnienie budynku, oddala się je albo wpisuje, że dana działka jest po prostu terenem mieszkaniowym. Zgodnie z prawem, budynek stanowi część nieruchomości a jedynie czymś, co na niej istnieje. Można go zburzyć, czy zmienić funkcję. Jednak bardzo często banki wymagają takiej informacji o ujawnieniu budynku. Co wtedy należy zrobić? Jest na to sposób. Zaczynamy od uzyskania wypisu z rejestru gruntów, koniecznie z konkretnym adresem działki. Wraz z mapą ewidencyjną składamy wniosek o sprostowanie oznaczenia działki. W ostatnim kroku składamy wniosek o wypis z księgi wieczystej. Powinna znaleźć się na nim informacja o tym że działka jest terenem mieszkaniowym oraz pod jakim dokładnie adresem się mieści. Co prawda nie znajdziemy informacji, jaki konkretnie budynek znajduje się na działce, ale stan działki jest bardziej uszczegółowiony. Prościej jest przedstawić zaświadczenie o oddaniu budynku do użytkowania z nadzoru budowlanego albo wydziału geodezji. Banki powinny respektować taką informację. Dla ułatwienia przebiegu procesu ujawnienia budynku podajemy kilka przydatnych informacji. Do wniosku o ujawnienie budynku musisz dołączyć: mapę z geodezyjnej inwentaryzacji powykonawczej budynku, wykaz wszystkich zmian gruntowych, arkusz spisowy budynku oraz decyzję lub zawiadomienie z wydziału architektury o przystąpieniu do użytkowania. W przypadku gdy nie jesteś pewny, gdzie konkretnie znajdują się wydziały ujawniające te dane, śmiało zapytaj w informacji. Konieczne będzie także uiszczenie opłaty za ujawnienie budynku w księdze wieczystej na podstawie wypisu z rejestru gruntów oraz wypisu z kartoteki budynków w wysokości 60 zł. Pamiętaj! W razie jakichkolwiek wątpliwości lepiej powierzyć tą sprawę notariuszowi. Na pewno podpowie najlepsze rozwiązanie w twojej sytuacji. „Buduję na mojej działce dom, czy muszę ujawnić go w księdze wieczystej?”. Właściciel, który na działce będącej jego własnością wybudował budynek jednorodzinny, nie ujawni go w księdze wieczystej. Co najwyżej może ujawnić wpis, że działka jest zabudowana. Co jednak należy zrobić, jeśli grunt nie jest naszą własnością? W księdze wieczystej budynki ujawnia się wówczas, gdy budynek wzniesiono na działce w wieczystym użytkowaniu lub gdy wprawdzie budynek znajduje się na działce będącej własnością, ale wyodrębniono w nim lokale stanowiące odrębną nieruchomość. Natomiast nie ma podstaw do dokonania wpisu w księdze wieczystej budynku, który nie jest odrębną od gruntu nieruchomością. Wieczyste użytkowanie gruntu a ujawnienie budynku w księdze wieczystej Księgi wieczyste prowadzi się w celu ustalenia stanu prawnego nieruchomości. Nieruchomościami są zaś grunty, a także trwale z gruntem związane budynki lub części takich budynków, jeżeli na mocy przepisów szczególnych stanowią odrębny od gruntu przedmiot własności. Taką sytuację przewiduje na przykład art. 235 kodeksu cywilnego. Budynki wzniesione na gruncie Skarbu Państwa lub gruncie należącym do jednostek samorządu terytorialnego przez wieczystego użytkownika stanowią jego własność. Przepis ten przyznaje zatem wieczystemu użytkownikowi gruntu prawo własności budynków na nim wzniesionych. To samo dotyczy budynków, które wieczysty użytkownik nabył zgodnie z właściwymi przepisami przy zawarciu umowy o oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste. Wówczas wniosek o ujawnienie w księdze wieczystej prawa użytkowania wieczystego gruntu, na którym znajdują się budynki lub inne urządzenia stanowiące odrębny od gruntu przedmiot własności, powinien zawierać wniosek o ujawnienie w księdze wieczystej własności tych budynków (postanowienie SN z 24 maja 2012 r., V CSK 264/11). Wpisanie budynku do księgi wieczystej – podstawa prawna W jakim przypadku budynek może być wpisany do księgi wieczystej? Precyzował to art. 21 pkt 2 rozporządzenia z dnia 21 listopada 2013 r. w sprawie zakładania i prowadzenia ksiąg wieczystych w systemie informatycznym. Zgodnie z tym przepisem, w rubryce "oznaczenie" wpisuje się w podrubryce dane o oznaczeniu usytuowanych na nieruchomości budynków: budynków stanowiących odrębną nieruchomość; budynków, z których wyodrębniono lokale stanowiące odrębną nieruchomość; budynków, w których znajdują się lokale, do których przysługuje spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu; budynków, do których przysługuje spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu. Zatem budynki, które znajdują się na działce będącej własnością i w których nie wyodrębniono lokali, stanowią część składową nieruchomości gruntowej i nie podlegają ujawnieniu w księdze wieczystej. Identyczne brzmienie ma obecnie obowiązujący § 19 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 15 lutego 2016 roku w sprawie zakładania i prowadzenia ksiąg wieczystych w systemie teleinformatycznym ( z 2016 r., poz. 312). Oznaczenie nieruchomości jako zabudowanej Dane katastralne stanowią podstawę ujawnienia w księdze wieczystej tylko danych odnoszących się do nieruchomości. Posadowienie na gruncie budynku, który stanowi jej część składową, prowadzi zatem tylko do zmiany stanu prawnego nieruchomości. W tym przypadku możemy, ale nie musimy (przepisy nie wymagają takiego działania) złożyć wniosek o wpis oznaczający działkę jako zabudowaną. Do takiego wpisu czasami może nas obligować umowa kredytu na budowę domu. Dodatkowo należy wyjaśnić, że zakres badania wniosku o wpis do księgi wieczystej jest ograniczony do badania jego treści oraz treści i formy dołączonych do wniosku dokumentów, co oznacza, że przed sądem wieczystoksięgowym nie może toczyć się postępowanie dowodowe. Zdjęcie: Stanly8853 / licencja: CC0 Creative Commons Chcesz kupić dom? Sprawdź najnowsze ogłoszenia na Zobacz domy Domy na sprzedaż - sprawdź najnowsze ogłoszenia W wielu sytuacjach związanych z nieruchomościami, takich jak kupno, przyjęcie spadku czy obciążenie hipoteki, konieczne jest złożenie wniosków wieczystoksięgowych. Wnioski te muszą być zgodne z wszelkimi wymogami – dlatego należy wypełnić odpowiednie formularze. Możesz je pobrać z naszej strony, wydrukować i wypełnić w domu. Wniosek o wgląd do księgi wieczystej/wydanie wydruku księgi wieczystej (druk KW-WGLAD) Wniosek o wydanie odpisu dokumentu z akt księgi wieczystej (formularz KW-ODPIS-AKT) Wniosek o założenie księgi wieczystej (formularz KW-ZAL) Wniosek o wpis w księdze wieczystej (druk KW-WPIS) Załącznik do wniosku o oznaczenie działki ewidencyjnej (załącznik (KW-ONZ) do formularza wniosku o założenie księgi wieczystej (KW-ZAL)) Załącznik do wniosku - Pełnomocnik/Przedstawiciel ustawowy (załącznik (KW-PP) do formularzy wniosków o założenie księgi wieczystej (KW-ZAL) i wpis w księdze wieczystej (KW-WPIS)) Załącznik do wniosku - Wnioskodawca/Uczestnik postępowania (załącznik (KW-WU) do formularzy wniosków o założenie księgi wieczystej (KW-ZAL) i wpis w księdze wieczystej (KW-WPIS)) Załącznik do wniosku - Żądanie wpisu w księdze wieczystej (załącznik (KW-ZAD) do formularzy wniosków o założenie księgi wieczystej (KW-ZAL) i wpis w księdze wieczystej (KW-WPIS)) Lubasz i Wspólnicy - Kancelaria Radców Prawnych kieruje się zasadą „Nowocześnie dla biznesu”. Świadczy usługi kompleksowego doradztwa prawnego, dostarczając rozwiązania podnoszące bezpieczeństwo i skuteczność działania w obrocie gospodarczym. Specjalizuje się w prawie IT, ochronie danych osobowych, prawie spółek, prawie własności intelektualnej i zwalczania nieuczciwej konkurencji. Posiada biura w Łodzi, Warszawie i Wrocławiu. Kancelaria została wyróżniona w 2020 r. za specjalizację w ochronie danych osobowych w międzynarodowym rankingu Legal500 w kategorii Data Privacy and Data Protection. Wzory umów i dokumentów przygotowane przez Lubasz i Wspólnicy - Kancelarię Radców Prawnych podlegają ochronie na podstawie prawa autorskiego. Dalsze ich rozpowszechnianie bez zgody twórców nie jest dopuszczalne. Powyższe dokumenty są wzorami, które wymagają dostosowania do konkretnej sytuacji. Kancelaria nie ponosi odpowiedzialności za wykorzystanie wzorów bez ich dopasowania do specyfiki danego stanu faktycznego. Jakie dokumenty są niezbędne do ustanowienia odrębnej własności lokalu? Analiza Problematykę odrębnej własności lokali reguluje ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz. U. z 2000 r., nr 80, poz. 903). Zgodnie z jej postanowieniami ustanowienie odrębnej własności lokalu może nastąpić przede wszystkim w drodze umowy lub jednostronnej czynności prawnej właściciela. Dla obu tych czynności konieczna jest forma aktu notarialnego. Alternatywą dla umownego ustanowienia odrębnej własności lokali w przypadku nieruchomości objętych współwłasnością, jest sądowe zniesienie własności przez ustanowienie odrębnej własności lokali. Zanim jednak będzie to możliwe niezbędne jest spełnienie kilku określonych ustawą wymagań. Pierwszą przesłanką do ustanowienia odrębnej własności jest samodzielność lokalu, która polega na wydzieleniu, w obrębie budynku, trwałymi ścianami izb lub zespołu izb przeznaczonych na stały pobyt ludzi, które wraz z pomieszczeniami przynależnymi służą zaspokajaniu ich potrzeb mieszkaniowych lub przeznaczone są na cele inne niż mieszkalne. Stwierdzenie samodzielności lokalu następuje w dokumencie urzędowym tzw. zaświadczeniu o samodzielności lokalu, które jest wydawane przez starostę (prezydenta miasta w miastach na prawach powiatu) na wniosek każdego, kto ma w tym interes prawny. Z odrębną własnością lokalu związany jest udział w nieruchomości wspólnej, obejmującej grunt, na którym wybudowany jest budynek, w którym znajduje się lokal, oraz części wspólne tego budynku. Z tego względu do wniosku o wydanie zaświadczenia o samodzielności lokalu, oprócz szkicu przedstawiającego rzuty lokali i pomieszczeń przynależnych, z jednoznacznym opisem pomieszczeń, konieczne jest załączenie inwentaryzacji budowlanej budynku. Wszystkie te dokumenty powinny być wykonane przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane. Na podstawie inwentaryzacji ustala się wielkość udziału w nieruchomości wspólnej przypadającego na dany lokal, który powinien odpowiadać stosunkowi powierzchni danego lokalu do sumy powierzchni wszystkich lokali (chyba że współwłaściciele w umowie postanowią inaczej). Jest to o tyle istotne, że nie jest możliwe ustanowienie odrębnej własności lokalu bez wyraźnego określenia jego udziału w nieruchomości wspólnej. Jeżeli starosta otrzymał pełną i prawidłowo sporządzoną dokumentację wydaje zaświadczenie o samodzielności, które powinno precyzyjnie określać adres i numer lokalu, dla którego zostało wydane, oznaczenie z ewidencji gruntów i budynków, jak również pomieszczenia wchodzące w skład lokalu. Oczywiście najważniejszą częścią powyższego zaświadczenia jest stwierdzenie, że przedmiotowy lokal jest samodzielnym lokalem (mieszkalnym lub niemieszkalnym). Wraz z zaświadczeniem organ umieszcza pieczęcie na inwentaryzacji, czyniąc z niej załącznik do zaświadczenia. Po uzyskaniu zaświadczenia konieczne jest złożenie wniosku o założenie dla lokalu tzw. kartoteki lokali, którego zasadniczym celem jest ujawnienie lokalu w ewidencji gruntów i budynków, prowadzonej przez właściwego ze względu na położenie lokalu starostę (prezydenta miasta). Najczęściej ewidencję gruntów i budynków prowadzą powiatowe lub miejskie jednostki organizacyjne odpowiedzialne za geodezję i kataster nieruchomości. Wraz ze złożeniem wniosku o założenie kartoteki lokalu należy wypełnić wniosek o wydanie wypisu z kartoteki lokali. Do wniosków należy dołączyć uzyskane wcześniej zaświadczenie o samodzielności wraz z inwentaryzacją budynku opieczętowaną przez organ wydający to zaświadczenie. Wypis z kartoteki lokali jest niezbędny przy sporządzaniu aktu notarialnego i uzyskiwaniu wpisu w księdze wieczystej. Wypis z kartoteki lokali oraz zaświadczenie o samodzielności stanowią podstawę dla notariusza do sporządzenia umowy o ustanowienie odrębnej własności lokalu w formie aktu notarialnego. Akt powinien także zawierać wniosek wieczystoksięgowy o wyodrębnienie samodzielnego lokalu. Uzyskane dokumenty wraz z aktem notarialnym są następnie przesyłane do Wydziału Ksiąg Wieczystych prowadzonego przez właściwy dla danej sprawy Sąd Rejonowy. Dokonuje tego notariusz. Wpis w księdze wieczystej ma charakter konstytutywny, co oznacza, że w obrocie prawnym odrębna własność lokalu powstaje dopiero w momencie założenia księgi wieczystej dla tego lokalu. Jak wyżej sygnalizowano odrębna własność lokali może zostać ustanowiona także w drodze postanowienia sądowego w postępowaniu o zniesienie współwłasności. Ten tryb praktykowany jest głównie w przypadku sporu współwłaścicieli co do podziału nieruchomości. Aby zapadło takie postanowienie lokal musi oczywiście spełniać warunek samodzielności i co do zasady konieczne jest spełnienie wszystkich określonych powyżej wymagań formalnych (sporządzenie inwentaryzacji i uzyskanie zaświadczenia o samodzielności lokalu). Z tym jednak zastrzeżeniem, że sąd może dokonać oceny samodzielnie, korzystając z opinii biegłego, specjalisty w zakresie spraw architektoniczno-budowlanych bez konieczności zwracania się do starosty o wydanie zaświadczenia o samodzielności lokalu (por. postanowienie SN z r., III CKN 14/97). Praktyka powszechna jest jednak taka, ze sędziowie wymagają przedłożenia zaświadczenia o samodzielności lokali, żeby samodzielnie nie rozstrzygać tej kwestii. Postanowienie sądu o zniesieniu współwłasności przez ustanowienie odrębnej własności lokali musi zawierać wszelkie niezbędne dane, takie jak rodzaj, położenie i powierzchnię lokali oraz pomieszczeń do nich przynależnych oraz wielkość udziałów przypadających poszczególnym lokalom w nieruchomości wspólnej. Prawomocne postanowienie sądu jest podstawą wpisu w księdze wieczystej, z tym że do postanowienia należy jeszcze dołączyć wypis z kartoteki lokali. Praktyczna rada jest taka, żeby w przypadku sądowego ustanawiania odrębnej własności lokali zaopatrzyć się w co najmniej dwa egzemplarze inwentaryzacji oraz dwa egzemplarze zaświadczenia o samodzielności (oryginał i urzędowy odpis), dlatego że dokumenty te trzeba będzie złożyć zarówno w sądzie jak i w organie prowadzącym ewidencję gruntów i budynków, w celu założenia kartoteki lokali. W obu instytucjach wymagane będą oryginały, albo urzędowe odpisy, nie wystarczą zwykłe kopie. Wnioski Do ustanowienia odrębnej własności lokali konieczna jest: inwentaryzacja budynku (z wszystkimi lokalami) warz z rysunkami lokali sporządzona przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane; zaświadczenie wydawane przez wójta, burmistrza lub prezydenta miasta o samodzielności lokalu; wypis z kartoteki lokali, założonej na podstawie zaświadczenia i załączonej do niego inwentaryzacji; akt notarialny ustanowienia odrębnej własności lokalu (umowa w przypadku współwłasności), sporządzony na podstawie zaświadczenia i wypisu z kartoteki lokali, lub prawomocne postanowienie sądu o zniesieniu współwłasności przez ustanowienie odrębnej własności lokali, wydane na podstawie inwentaryzacji i najczęściej zaświadczenia o samodzielności lokali. Akt notarialny albo prawomocne postanowienie sądu o zniesieniu współwłasności i ustanowieniu odrębnej własności lokali, wraz z wypisem z kartoteki lokali, są podstawą do założenia dla lokalu księgi wieczystej i ujawnienia w niej własności lokalu. Autor: radca prawny

wniosek o ujawnienie budynku w księdze wieczystej